«TÜRK TAGAMLARYNYŇ HEPDELIGI — 2026»: ÝYLYŇ RESMI MOWZUGY YGLAN EDILDI
«TÜRK TAGAMLARYNYŇ HEPDELIGI — 2026»: ÝYLYŇ RESMI MOWZUGY YGLAN EDILDI
«Bir supranyň başyndaky miras»
Müňýyllyklaryň dowamyndaky medeni ösüşiň, däp-dessurlaryň we durmuş mirasynyň netijesinde kemala gelen, özünde hekaýatçylyk sungatyny hem-de nesilleriň baý tejribesini jemleýän iňňän baý türk aşhanalyk däpleri dünýä jemgyýetçiligine özüniň üýtgeşik taryhyny açyp görkezmegini dowam edýär.
Türk tagamlarynyň hepdeligi her ýyl 21–27-nji maý aralygynda Türkiýe Respublikasynyň Birinji hanymy, Onuň Alyhezretleri hanym Emine Ärdoganyň hemaýat bermeginde hem Türkiýäniň özünde, hem-de bütin dünýäde dabaraly bellenilip geçilýär.
Ýurduň örän baý aşhanalyk medeniýetiniň her ýylky baýramy bolan bu hepdelik bäşinji sapar geçiriler. Bu çäre milli aşhanalyk medeniýetine hakyky gymmatlyk berýän esasy aýratynlyklara ünsi çekmäge gönükdirilendir. Ýylyň bu gezekki mowzugy biziň umumy gastronomiýa geçmişimizde orun alan hekaýalary, ýatlamalary, medeniýeti we däp-dessurlary açyp görkezýär. Ol tagam söýüjileri diňe bir duýýan özboluşly tagamlarymyzyň däl, eýsem bizi supranyň başynda birleşdirýän mirasymyzyň hem örän möhümdigini ýatda saklamaga çagyrýar.
Türkiýe Respublikasynyň Medeniýet we syýahatçylyk ministrligi 2026-njy ýylyň Türk tagamlarynyň hepdeliginiň resmi mowzugyny «Bir supranyň başyndaky miras» (Bir Sofrada Miras) diýip yglan etdi. Geçiriljek çäreler bütin Türkiýäni, şeýle hem dünýäniň dürli künjeklerindäki türk diplomatik wekilhanalaryny we medeniýet merkezlerini öz içine alar. Bu ýylyň mowzugy türk aşhanasyny ýöne bir tagamlaryň sanawy hökmünde däl-de, eýsem asyrlar boýy göçler, dessurlar, bilelikdäki zähmet we köpýyllyk saçak başynyň däp-dessurlary arkaly kemala gelen janly, umumy medeni gymmatlyk hökmünde tanyşdyrýar.
«Saçak — bu agzybirligiň iň gadymy dilidir» — diýlip, mowzugyň esasy şygarynda bellenilýär. «Tagam ynsanlary zamanlaryň üstünden aşyryp, biri-birine baglaýar».
Bu konsepsiýa üç sany many gatlagynda öz beýanyny tapýar:
Dialog — saçak dürli döwürleriň we medeniýetleriň özara täsirleşip, umumy gymmatlyklary döredýän meýdançasydyr;
Transformasiýa — tagam taýýarlanyş tärleriniň üsti bilen, nesilden-nesle geçip galýan aşpezlik miras;
Arhiw — aşhana taryhyň iň ygtybarly we ýazylmadyk ýylýazmasy bolup, ol her gün biziň saçaklarymyzda täzeden dikeldilýär.
Dabaralar Türkiýäniň özünde hem-de Türkiýäniň ilçihanalary we wekilhanalary tarapyndan guralýan çäreleriň çäklerinde daşary ýurtlarda geçiriler. Maksatnama aşakdaky çäreleri öz içine alýar:
Umumy saçak başyndaky agşam naharlary: Agzybirlik şatlygyny dabaralandyrýan, uzyn saçaklaryň başynda guraljak dabaraly çäreler.
Aşpezleriň hyzmatdaşlygy: Medeniýetara gastronomiýa dialogyny ösdürmäge gönükdirilen, türk we daşary ýurtly ussat aşpezleriň bilelikdäki agşam naharlary.
Aşpezlik usullarynyň görkezilişi: «Ýufka» hamyryny ýaýmak, haýal otda buglap (keşkek, tamdyr) we açyk otda bişirmek ýaly däp bolan usullar boýunça ussatlyk sapaklary.
Tagamlar gämisi: Metbugat wekilleri, medeniýet işgärleri we gastronomiýa hünärmenleri üçin taryhy usullaryň, önümleriň hünärmenleriň ýolbaşçylygyndaky tagam dadyş çäreleri bilen utgaşdyrylyp hödürlenjek «janly aşhananyň» wagtlaýyn (pop-up) arhiwi.
Janly tagam bişiriş usullarynyň meýdan arhiwi: Göç we mesgen tutma ýagdaýlarynyň täsiri ýeten tagamlara bagyşlanan hem-de häzirki zaman sebit aýratynlyklaryny özünde jemleýän dokumental taslama.
Aşpezlik taýdan ähmiýetli tagamlar
Bu ýyl saýlanyp alnan tagamlar hem medeni baýlygy, hem-de aşpezligiň ýokary ussatlygyny görkezmäge gönükdirilendir:
keşkek — ÝUNESKO-nyň sanawyna girizilen, bugdaýdan we etden taýýarlanyp, haýal bişirilýän bu tagam umumy baýramçylyk ýagdaýynyň we agzybir zähmetiň nyşanydyr;
pahlawa — nesilden-nesle geçip gelýän däp-dessurlaryň dowamatlylygyny we aşpezlikde gazanylan täsin ussatlygy alamatlandyrýar;
manty — göçleriň we beýik syýahatlaryň taryhyny özünde jemleýän türk böregidir;
dolama — bitewi aşpezlik diliniň çägindäki dürli-dürlüligi we baýlygy görkezýär;
halwa — agzybirligiň, arkalaşygyň we hatyralamagyň nyşany hökmünde çykyş edýär.
Çärä degişli maglumatlaryň toplumy — şol sanda tagamlaryň sanawy, taýýarlanyş usullary boýunça okuw wideolary, korporatiw stiliniň elementleri, posterler we durmuş ulgamlary üçin niýetlenen materiallar — turkishcuisineweek.com saýtynda elýeterlidir.
#turkishcuisineweek #zerowaste #sustainable #traditional #healthy #21–27may